In de maand januari nemen wij onze bezoekers mee terug naar de Nouvelle Vague met twee films, Nouvelle Vague (Richard Linklater, 2025) en de klassieker A Bout de Souffle (Jean-Luc Godard, 1960). Schrijver en filmliefhebber Daan Kusen keek en recenseerde voor ons beide films…
Godard breekt. Linklater eert.
Het is eind jaren vijftig, begin jaren zestig wanneer journalist-turned-filmmaker Jean-Luc Godard zijn debuutfilm À Bout de Souffle realiseert. Dit is geen entree, maar een inbraak.
À Bout de Souffle is in alles een breuk met de gevestigde cinema. Niet zozeer met een eeuwenoude traditie, want film met geluid is op dat moment zelf nog jong, maar met de afspraken die zich razendsnel hebben vastgezet. Vaste camera’s. Afgeronde verhalen. Godard weigert zich aan te passen. Hij gooit regels uit het raam en heeft maling aan continuïteit. Jump cuts en handheld camerabewegingen geven de film een nerveus en fragmentarisch gevoel.
Jean-Paul Belmondo en Jean Seberg hebben een rommelige, flirterige chemie, maar blijven onaf. Je kijkt naar mensen die zich nog moeten vormen. Ze weigeren zich volledig aan de kijker te geven. Godard gunt je geen houvast, alleen energie.
Het is de geboorte van de nouvelle vague, aangevoerd door Godard en François Truffaut, die een jaar eerder doorbrak met Les Quatre Cents Coups. Cinema wordt iets lichters, persoonlijkers en gevaarlijkers. De film verandert van industrie in een houding, in iets wat je kunt tegenspreken.
Decennia later bereikt die invloed ook Richard Linklater. De regisseur van onder meer School of Rock (2003) en Boyhood (2014) maakt in 2025 Nouvelle Vague, een film over het ontstaan van À Bout de Souffle. Linklater kiest niet voor interpretatie, maar voor een nauwgezette reconstructie. Dezelfde Cameraflex-camera’s, dezelfde technieken. Visueel en historisch klopt alles.
En juist daar zie je het verschil. Linklater is een regisseur van dialogen, van flow en harmonie. Godard zoekt de breuk. In Nouvelle Vague ziet alles er prachtig uit, maar ontbreekt de frictie. De film is soms te glad. Godard zoekt naar botsing, Linklater naar balans. En balans is hier het probleem. Linklater heeft zich compleet in Godard gedompeld, maar durft zijn risico niet over te nemen.
Uiteindelijk komt het hierop neer: geschiedenis kun je nabouwen, rebellie niet. Godard voelt na al die jaren nog steeds fris, als een echte breuk met de cinema van zijn tijd. Linklater brengt een hommage: mooi, zorgvuldig en onvermijdelijk veilig. (DAAN KUSEN)